لەبارەی دابڕان/ پەیوەندی/ عربي/ English

توركیا بەرەو وڵاتێكی ئیسلامی توندڕەو هەنگاو دەنێت

7 رۆژ پێش ئێستا


جۆن بۆڵتن راوێژكاری پێشوی ئاسایشی نەتەوەیی ئەمریكا كە لەلایەن دۆناڵد ترەمپ لە پۆستەكەی دورخرایەوە، لە كەتێبەكەیدا بەناوی (ژوری روداوەكان) كە بەم دواییە بڵاوكرایەوە، زۆر لایەنی شاراوەی ترەمپ باس دەكات، لە بەشێكیشیدا باسی پەیوەندییەكانی نێوان ئەمریكا و توركیا و خودی ئەردۆغان و ترەمپ و پشتیوانیكردنی ئەنقەرە لە گروپە ئیسلامییە توندڕەوەكان دەكات.
 
سەرەڕای توندبونی پەیوەندییەكانی نێوان ترەمپ و ئەردۆغان، بەڵام هەر زو پێشبینی ئەوە كرا، كە دوای ماوەیەكی كەم لە ئازادكردنی برۆنسن، پەیوەندییەكانی هەردولا بەرەو باشی هەنگاو دەنێنەوە، لە ڕاستیدا ترەمپ هەمیشە خۆی بە كەسێكی دژ بە ئیسلامییەكان ناو دەبرد، كەچی توركیا و ئەردۆغانیش لە هەمو كات زیاتر بەرەو بە ئیسلامیكردنی وڵاتەكەیان هەنگاو دەنێن، بەڵام ترەمپ پەیوەندییەكانی دوبارە لەگەڵ ئەردۆغان بەهێز كردەوە.

وڵاتانی ئەوروپا و ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست بە بەردەوامی رەخنە و ناڕەزایی بەرامبەر توركیا دەردەبڕن و دەڵێن وڵاتێكی سیكۆلارەوە بەرەو وڵاتێكی ئیسلامی توندڕەو هەنگاو دەنێت، ئەمەش بە مەترسییەكی گەورە بۆ سەر ئاسایشی ناوچەكە ناو دەبەن.

ئەردۆغان و حكومەتی توركیا پشتیوانی سەرەكی ڕێكخراوی "ئیخوان موسلیمینن" كە لە بەشێكی وڵاتانی عەرەبی بە تەواوی قەدەغەكران، جیا لەوەش ئیسلامییە توندڕەوەكان لە تەواوی ناوچەكە كۆمەك دەكات، بە تایبەتی بزوتنەوەی حەماس و حزبوڵای لوبنانی، بۆئەوەی دژی ئیسرائیل هانیان بدات و كۆمەكی كۆماری ئیسلامی ئێرانیش دەكات، بۆئەوەی بتوانێت بەسەر سزا و گەمارۆكانی ئەمریكادا زاڵ ببێت.

لە ڕاستیدا هەمو فشار و گەمارۆكان كە لەسەر توركیا دروستكران لەلایەن ئەمەریكاوە هیچی پەیوەندی بەو گۆڕانەی سیاسەتی توركیاوە نەبو، بەڵكو لە پێناوی ئازادكردنی قەشە برۆنسن بو، بەهۆی دابەزینی بەردەوامی نرخی لیرەی توركی و توشبونی توركیا بە زیانێكی زۆر، جێگری سەرۆكی ئەمریكا جارید كۆشنێری راسپارد كە پەیوەندی بە وەزیری دارایی توركیا بكات و لەلایەكی ترەوەیش پۆمپیۆ خەریكی دانوستانن بو بە شێوازێكی تر و نیكی هایلیش لەگەڵ نوێنەرانی توركیا گفتوگۆی لەسەر كێشەكان دەكرد، سەرەڕای ئەوەی ئاگادار كرابوەوە، كە پێویستە تەواوی پەیوەندییەكانی بە بەرپرسانی توركیا بپچڕێنێت.

لە 20ی ئاب من لە ئیسرائیل بوم و ترەمپ لە بەرەبەیانییەكی زو پەیوەندی پێوە كردم و داوای زانیاری لەسەر هێرش و تەقەكردن لە نزیك باڵیۆزخانەی ئەمریكا لە ئەنقەرە دەكرد و دەیەویست ئەمە بكات ‌بە بیانویەكی ڕەوا، بۆئەوەی سزای زیاتر بەسەر توركیادا بسەپێنێت، ئەمە ئەگەر دەستی حزب و حكومەتی لە پشتەوە بێت.

لەگەڵ باڵیۆزخانە و بەرپرس و نوێنەرانی ئەمریكا لە توركیا قسەم كرد و وتیان ڕوداوە‌كە حاڵەتی نەخوازراو بوە و ڕوی داوە،  بە هیچ شێوەیەك بە مەبەست پلان دانەڕێژراوە تا هێرش بكرێتە سەریان، دواتر لەگەڵ ترەمپ قسەم كردەوە و باسی ئەوەی دەكرد ئەگەر دۆخەكە سەخت دەبێتەوە، بە تەواوی باڵیۆزخانەی ئەمریكا لە ئەنقەرە دابخەن، بۆئەوەی ببێتە فشارێكی گەورەتر بۆ سەر ئەنقەرە تا برۆنسن ئازاد بكەن، یەكێكی تر لە بژاردەكانمان ئەوە بو گرێبەستی فڕۆكەی ئێف35 هەڵبوەشێنینەوە، دواجار پۆمپیۆ پەیوەندی پێوەكردم و بە وردی ئەو بابەتەمان باسكرد، وتی زۆرێك لە بەرپرسانی توركیا لە مەترسیداربونی بەكارهێنانی ئەو كارتە دژ بە ئەنقەرە دڵنیا نین و زیانی زۆری دەبێت.

هەرچەندە هەمو پلانەكان لەناوخۆمان تاوتوێ كرابون، بەڵام باڵیۆزی ئەمریكاش لە ئەنقەرە بە ترسەوە زانیاریی دەدا و تەنانەت ئامادە نەبو لەگەڵ ڕاوێژكاری كۆشكی سپی گفتوگۆ بكات و زانیارییەكان بگەیەنێت، دوای چەند رۆژیك ترەمپ بەكارهێنانی پلانی داخستنی باڵیۆزخانەی ئەمریكای لە ئەنقەرە ڕەتكردەوە و دوبارە گرنگی بە پلانی‌ سزادانی توركیا لەلایەن ئەوروپا و ئەمریكاوە دا، بیرۆكەی سەپاندنی سزاكان و خراپتركردنی دۆخی ئابوری لەو وڵاتە بە باشترین هۆكار بۆ ڕادەستكردنەوەی قەشە برۆنسن ناو دەبرد.

ئێمە لە هەوڵەكانمان بەردەوام بوین تا وڵاتانی تریش بێنینە ڕیزی خۆمان و فشار لەسەر ئەنقەرە دروست بكەن، بەو ئامانجەی كە قەشە برۆنسن ڕزگار بكات، لەگەڵ ئەنگێلا مێركل قسەم كرد و ئەو بەڵێنی دا كە كۆمەڵێك سزای قورس بەسەر توركیادا دەسەپێنن، قەتەڕ كە بە سەرچاوەی سەرەكی دارایی و هێشتنەوەی ئابوری توركیا دادەنرێت، هاتە ڕیزی ئێمەوە و بەڵێنی دا فشارەكانی لەسەر ئەنقەرە چڕ بكاتەوە، تا قەشەكە ڕزگار بكات،  بەڵام هەمو ئەو هەوڵانەی كە وڵاتان بۆ ئێمەیان دەخستە ڕو، لە واقیعدا بە تەواوی جێبەجێ نەدەكران، لەبەر ئەوە كاریگەرییەكی ئەوتۆیان لەسەر ئەنقەرە نەبو.

لە 12ی ئۆكتۆبەر دانیشتنێكی دادگایی كردنی برۆنسن لە ئیزمیر بەڕێوەچو و پێشوەختە لەلایەن توركیاوە زانیاریمان پێ درا بو، كە لەو دانیشتنەی دادگادا بڕیاری ئازادكردنی قەشە برۆنسن دەردەكرێت، بۆیە وەزارەتی بەرگری ئەمریكا فڕۆكەیەكی تایبەتی لە ئەڵمانیا ئامادە كرد، تا لە دوای ئازادكردنی دەسبەجێ بگاتە توركیا و برۆنسن بەرەو ئەمریكا بگەڕێتەوە، بەڵام دەرەنجامی دانیشتنەكەی دادگا بە تەواوی پێچەوانە دەرچو و تۆمەتی سیخوڕیكردنی درایە پاڵ و حوكمی پێنج ساڵ بەندكردنی بەسەردا سەپێنرا، ئەو زانیارییانەی كە پێمان دەگەیشتن زۆر جێی نیگەرانی بون، بۆیە جارێكی تر فشارەكانمان چڕ كردوە، كە هێشتا دانیشتنی دادگا تەواو نەبو، هەڕەشەی زۆرمان لە توركیا كرد و دواجار دادوەر ناچار كرا، سەرەڕای ئەوەی بە تاوانبار ناوی دەبرا، كەچی ئازادكرا و ڕێگەی پێدرا بگەڕێتەوە بۆ ئەمریكا.

سەعات 9:35 خولەكی بەیانی بوو پەیوەندیم بە ترەمپەوە كرد و پێم ڕاگەیاند بە ئەگەری 95% برۆنسن ڕزگاركراوە و پرۆسەی گەڕاندنەوەی بۆ ئەمریكا دەستیپێكردوە، ئەویش دوای ئەو تەلەفۆنە دەسبەجێ تویتی كرد و بە تەواویش لێی تێكچوبو و ئیڤانكا ترەمپی وەك باڵیۆزێكی مەزن ناوبرد كە بوەتە هۆی ڕزگاركردنی برۆنسن، كە دواتر ئەو هەڵەیەی چاككردەوە.

پاشان برۆنسن لە توركیاوە گەیەنرایە بنكەی لاندشتولی ئەڵمانیا و لەوێ پشكنینی پزیشكی وردی بۆ كرا، تا لە دۆخی تەندروستی دڵنیا ببنەوە، لەوێشەوە بە فڕۆكەیەكی تایبەتی پنتاگۆن بەرەو ئەمریكا و ڕاستەوخۆ بەرەو كۆشكی سپی بەڕێ كرا و بۆ دوای نیوەڕۆی ڕۆژی شەمە گەیشتە كۆشكی سپی و ئەندامانی كۆنگرێس لە ویلایەتی كارۆلینای باكور و خانەوادەكەی پێشوازییان لێكرد، دواتر لە كۆشكی سپیش دوبارە پشكنینی پزیشكی بۆ كرایەوە.

برۆنسن و خێزانەكەی هاتنە نوسینگەی من و ماوەیەك بە یەكەوە قسەمان كرد لەسەر ئەو دۆخەی كە تێیدا بون، پاشان بەرەو نوسینگەی كۆشكی سپی ڕۆیشت تا چاوی بە دۆناڵد ترەمپ سەرۆكی ئەمریكا بكەوێ و وێنە و ڤیدیۆی گەیشتنەوەی بڵاو بكرێتەوە.

كێشەكانمان لەگەڵ توركیا هەر ئەوەندە نەبو، لەوكاتەی هەوڵەكانمان بۆ ئازادكردنی برۆنسن چڕ كردبوەوە، گروپە ئیسلامییە توندڕەوەكانی سەر بە توركیا بە تەواوی دزەیان كردبوە باكوری ڕۆژئاوای سوریا و لەوێوە هەزاران تیرۆریست گەیەنراونەتە توركیا و بە قاچاخ ڕەوانەی ئەوروپا كراونەتەوە، كە ئەمەش كێشەیەكی تری گەورە بو، هاوكات شەڕی ئیدلب دەستی پێكردبو، كە ڕوسیا و ئێران پشتیوانی ئەسەدیان دەكرد و توركیاش پشتیوانی گروپە ئیسلامییە توندڕەوەكانی دەكرد.

دەستوەردانەكانی توركیا لە سوریا بە تەواوی پێچەوانەی سیاسەتی ئەمریكا بو، جەنگەكەش بەردەوام بو و تەنگژەكان لەو وڵاتە بەهۆی دەستوەردانی زۆری دەرەكی لە كاروباری ناوخۆ هەرگیز بەرەو چارەسەرێكی ڕیشەیی هەنگاوی نەدەنا، ویستمان جارێكی تر بۆردمانی سوریا بكەین و میلیشیاكانی ئێران بكەینەوە ئامانج، چونكە ئیسرائیل ئاگەداری كردینەوە كە خەریكە كێشەی بۆ دروست دەكرێ و تیرۆریستان و ئێرانییەكان بونەتە هەڕەشەی گەورە لەسەر ئیسرائیل و ناوچەكە بە گشتی، من بیرم لەوە كردەوە، وەك هەنگاوی پێشو جارێكی تر بەریتانیا و فەڕەنسا هەماهەنگ و هاوپەیمانمان بن لە وەشاندنی گورز لە ئەسەد و بۆردمانكردنی سوریا.

نوێترین

© 2016 Dwryan.net. All Rights Reserved.
Developed by Avesta Group and powered by Microsoft Azure