سەرەتا/ لەبارەی دابڕان/ پەیوەندی/

ابو شامات و ئێستای شار

10/05/2021



ئاوات نامیق ئاغا

نازانم ساڵی ١٩٧٢ بوو یان ١٩٧٣ كەشارێكی یاری گەڕۆكی میسری بەناوی (ابو شامات)ەوە هاتنە سلێمانی و لەسەر بەشە خۆڵینەكەی یاریگای ئیدارەی محەلی (مەلعەبەكە) گرنەیان داكوتاو یاریەكانیان بڵاوكردەوە. لەوانە كورسی كورسی، ئۆتۆمبێلی پێكدا كێشان، دیلاب الهوا‌‌و، ئەسپەكان، هەلیكۆپتەر.. .. تاد كە بۆ ئێمەی منداڵ تامێكی سەیری تێدا بوو، لەبەردەمیشەوە جێگەیەكی وەك حەوزێكی بەرزی قوچەكیی سەرەوخوار دروستكرابوو كە بەپلیكانەیەك بۆی سەرئەكەوتی و یەك دوو كەسی سەركێش بەماتۆڕو ئۆتۆمبێلێكی بچووك بەناویدا ئەخولانەوە و ناویان نابوو، دیواری مردن (جدار الموت)، ئەمە جگە لەنیشان شكێنی، چەندین جۆری قومارو یانسیب تاد،  كەهات و هاواریان هەموو چوارباخیان بێزار كردبوو.

لەشوێنێكی چەپەكی ئەوسەری یاریگاكەش جێگەیەك بۆ سەماو بەزم تەرخان كرابوو، كە لەسەر سەكۆ تەختەبەندە پانەكەی بەردەمی چەند ئافرەتێك بەنەرمە خۆبادانەوە لەپاڵ كەسێكدا كە بەبڵندگۆیەك فەرمووی لەموشتەرییەكان ئەكرد خۆیان نمایش ئەكرد. گەرچی گوێمان لەدەنگی ئاهەنگ و بانگەشەیان بوو، بەڵام خێزان و ئێمەی منداڵ بۆمان نەبوو توخنی ئەو بەشە بكەوین و تەواو نەمان ئەزانی چی باسە، كەچی بەشێك لەوانەی هەراش بوون خۆیان ئەگەیاندنێ و ئەشیانووت شتی تریشی تێدا ئەكرا!

بەرنامەكانی ئەم شارە لەئێوارانێكی زووەوە دەستی پێئەكرد و تا نیوەشەوانێكی درەنگ بەردەوام ئەبوو و رۆژانە خەڵكانێكی زۆری شارو دەوروبەری تێێ ئەڕژان. دیارە زۆرێكیش هەبوون لەودیو شیشەكانەوە ئەوەستان یاخود لەسەر دیوارەكان دائەنیشتن و زەقەی چاویان ئەهات و لەفرسەتێك ئەگەڕان بە شیشەكاندا سەركەون یان لەدیوارەكانەوە خۆشۆڕ بكەنە خوارەوە چونكە چوونە ژوورەوە بەپارە بوو.

من جارێك وەزعەكەم بینیبوو، چونكە لەسەرشەقامەوە هەنگاوێك بوو، بۆیە چوومە بنكڵیشەی ئامۆزاكانمەوە كە پێكەوە بچینەوە، بەو بۆنەیەوە چەند رۆژێك بوو لای ئەوان لەدارۆغا دامكوتابوو بەو هیوایەی مامم ئێوارەی هەینی بمانباتە ئەوێكانی. ئیتر ئەو رۆژە هات و بەخێزانی خۆمان پێدا كرد. دیواری مردنمان بەسەر كردەوە، گەرچی من نەمئەیوسیت بیبینمەوە چونكە پێشتر فریشكم لێی چوو بوو، بەڵام ئاشقی ئۆتۆمبێلەكان بوو بووم و چەند بارەمان كردنەوە. دوای ئەوێ لە هەلور بلوری ئەوەدا بووین سواری كورسی كورسییەكە ببین یان نا، كە غەڵبەغەڵبێكی زۆر پەیدا بوو، هوروژمی خەڵكی شار دەرگاكانیان لە گرێژنە دەر‌‌هێنا و هاتن بەمدیودا و تەخت و تاراجی ابو شاماتیان تێك و پێك دا، ئیتر هەر زەلام بوو بەدارو تێڵاو لیسەوە هەرچییان ئەكەوتە بەر دەست ئەچوونە وێزەی و بیرازیان ئەكردن. بەو جۆرە و بەشێكی زۆری كارمەندەكانیان داركاری كردو بوو بەو كاتەی قەرەوەیسی تێدا كوژرا.  گوێم لێبوو خەڵكانێك بەدەم جنێودانەوە هاواریان ئەكرد (ئەمە شاری كاك ئەحمەدی شێخە، چۆن ئەهێلین بیكەنە بە..... خانە؟)، لەگەڵیشدا تاڵانی دەستیپێكرد، كارەبا كوژایەوە و بوو بەتەقەو رەقەیەكی زۆر. بیرمە وتیان كەسێك لەكورسی كورسیەكە كەتبووە خوارەوە و قاچی شكابوو. ئێمە ئەوەندەی پێمان كرا رامانكردە ناو چیمەنی یاریگاكەوەو لەدەرگای ئەو سەرەوە دەرباز بووین. بۆ بەیانی (ابو شامات) كەوتە خۆی، بارگەو بارخانەی پێچایەوەو لەسلێمانی ئاوابوو.

من ئەم پێشەكییەم بۆ ئەوەبوو كە بڵێم ئەوسای سلێمانی بەو جۆرە بوو، گەرچی من هەرگیز لەگەڵ توندوتیژیدا  نیم و نەبووم بەڵام كە ئێستا بیری لێ ئەكەمەوە تێ ئەگەم ئەو كات سەرەڕای لایەنە نەرێنیەكانی پەلامارەكە ئەو هەڵوێستە وەڵامدانەوەیەكی خۆڕسكی جەماوەری گرنگ بوو بۆ ئەو هەوڵە نەزۆكانەی خەریك بوون بنكۆڵیان ئەكردین و گەنجەكانمانیان بەلاڕێدا ئەبرد.

راستە هەر لەدێر زەمانەوە ناجۆری و كاری سێكسكردنی ژێر بەژێر لەهەموو لایەك هەبووە و هیچ  گەل و كۆمەڵگایەك بێبەش نەبووە لێی، بەڵام ئەمە هەرگیز بەزەقی نەكراوە و كاری نەكردۆتە سەر پێشێلكردنی ئازادی ئەوانەی دی و رەوشت و ئاكاری گشتی (الاخلاق والاداب العامە) هەمیشە پارێزراو بوون. مەخابن ئەمەی ئێستا بەئاشكرا ئەگوزەرێ مایەی ترس و هەڵوێستە لەئاستدا كردنە، چونكە نابێ و ناشێ ئەم شارە پاكژە دوای ئەو هەموو خەباتە سەخت و قوربانیدانە بێشومارەی رۆڵەكانی بكرێتە جێگەی بێڕەوشتی و خۆ خاڵیكردنەوەی سێكسی هەموو ناوچەكە.

ماوەی چەند ساڵێكە دوای ئەو هەموو ئاوارە بوونە گەڕاومەتەوە وڵات، جارێك بەیادی جارانەوە بەناو باخی گشتییدا تێپەڕیم و ئەو كاتانەم ئەهێنایەوە بەرچاو كە بەڕۆژ لەكتێبخانەی گشتی كۆششی بەكالۆریامان ئەكردو ئێوارانیش لەوێ تا نیوەشەوانێكی درەنگ لەبەر گڵۆپەكانیدا كلیممان لێ دائەخست و چەند قۆڵی تا ١٢ ی نیوەشەو بەدەم قسەی خۆش و پێكەنینەوە كۆششمان ئەكرد، تا ئەو كاتەی پاسەوانەكە ئەهات و ئەیووت (بڕۆن و شەبەقی ٤ ئاچووغە وەرنەوە!). لەم بیركردنەوانەدا بووم  كە لەپڕ گەیشتمە گۆشەیەك و تەواو داچڵەكیم!

ئیتر باسی سەرچناری دڵگیرو باخی لوبنان واز لێ دێنم كە تاچەند ساڵێكیش دوای راپەڕینی مارتی ١٩٩١  گەورەو بچووكی ئەم شارە روویان تێ ئەكرد و بێ هیچ گێرەو كێشەیەك تێیدا ئەحەوانەوە، كەچی ئێستا لەخەڵكی سلێمانی حەرام بووە و تەنانەت بە بەردەمیشدا پێدا رۆیشتنی بۆتە جۆرێك لەپەشیمانی و شەرمەزاریی.

من ئەزانم شارەكەمان گەورە بووە و بۆتە ناوچەیەكی گەشتیاری و ژیانی شەوانە تێیدا پەرەی سەندووە، هەمانكات تەكنەلۆجیا هەموو كایەكانی گۆڕیوەو زۆرینەی پێوانە دێرینەكان گۆڕراون. دیسانەوە كە لەدەری وڵاتیش بووم، لەخوێندن و ئیشكردنیشدا خەڵكانی زۆرم بینیوە كەهاوڕەگەزخواز بوون بێ هیچ گرفتێك پێكەوە هەڵمان كردووە و هاوڕێم بوون، بۆیە بەدڵنیایی سەنگەر لەهیچ دەستە و توێژێك ناگرم.

دیارە هەموو كەس ئازادە لە هەڵبژاردنی ژیانی خۆی و بەتەواویش لەو باوەڕەدام كە هەموو تاكێك لەهەر پێگەیەكی كۆمەڵایەتیدا بێ، نرخ و رۆمەتی خۆی هەیە، بەڵام گەر سێكسكردن ببێتە ئەوەی لەسەر شەقامەكان بازرگانی پێوە بكرێ، ئەوە مەسەلەیەكی ترەو وەك چۆن لەزۆرینەی وڵاتان و كلتورەكاندا بێزراوە و قەدەغەیە، ئەوا منیش وەك تاكێكی ئەم كۆمەڵگەیە بەهەموو توانامەوە دژی ئەوەستمەوە. 

لێرەوە ئەم هەوڵەی هێزە هاوبەشەكانی سلێمانی، بۆ راگرتنی ئەم دیاردە نامۆو قێزەونانەی كە بە زۆری زۆردارەكی خەریكە بینەقاقای سلێمانی پێ ئەگرن لەجێگەی خۆیدایە، بەڵام خۆزگە سارد نەئەبوونەوەو هەر تەنها یەك لایەنیشی نەئەگرتەوە و هەموو دیاردە دزێوەكانی تریش بەتەواوی بنەبڕ ئەكران. گەرچی وا پێویست بوو سەرەتا ئاگادارییەك دەربكرێ و ئاماژە بەوە بكرێ كەهەنگاوەكان چۆن ئەبن تاكو كەرامەت و رۆمەتی هیچ تاكێك نەڕوشێت، سەر بەهەر گروپ و دەستەیەكیش بن. با ئێمە گەر ناتوانین رەوشت بسەپێنین و خەڵكی بێنینە سەر رێگەی راست، هیچ نەبێ رێگەخۆشكەر نەبین بۆ لە شیرازە دەرچوونی. خۆ گەر هەر وڵات و دامەزراو كەسسێكیش گلەییمان لێ ئەكەن، پێویستە وەڵامەكەمان ئەوەبێ كە ئەمە كێشەیەكی ناوخۆییە و ئێمە بە ئاگادارییەوە پارێزگاری لەدابونەریت و رەوشتی كۆمەڵایەتی كۆمەڵگاو گەلەكەی خۆمان ئەكەین و نابێ ئەوان لەوە تێنەگەن، ئەو دوو مەسەلەیە لەیەكدی جوێ نەكەنەوە و رێگریمان لێبكەن!

ئەو كەسەی لەكورسی كورسییەكە كەوتە خوارەوە خەڵكی سەرشەقام بوو ناوی كاك (ئەحمەد كۆسمۆپۆلیت) بوو. ئەیانووت دواتر سەرزەنشتی خۆی كردووە و بەجنێو پێدان بەخۆی وتوویەتی (ئاخر...... ژانت كردبوو، مردووت مرێ تۆ منداڵی سواری كورسی كورسی ئەبیت؟ دەبخۆ دەی!) (ئەم زانیاریەم سەبارەت بە كاك ئەحمەد لەئەندازیار كاك نەورۆز حمەسەعید ئاغاوە وەرگرتووە)

نوێترین


کاریکاتێر

وێنەهەواڵ

© 2016 Dwryan.net. All Rights Reserved.