سەرەتا/ لەبارەی دابڕان/ پەیوەندی/

گوتاری سەلەفی و كێشەی لەگەڵ میهرەبانی ئیسلامی و ئەخلاقی بانگخوازیدا
وەڵامەكەی دوكتۆر عەبدوللەتیف سەلەفی وەك نمونە

پێش 2 هەفتە


ئەبوبەكر كاروانی

 

لە وەڵامی پرسیاری خانمێكدا، كە دەپرسێت مێردەكەم نوێژ ناكات، بەڵام زۆر باشە لەگەڵمدا ئامۆژگاری چیم دەكەی و چی بكەم لەگەڵیدا؟

 دكتۆر عەبدوللەتیف سەلەفی، ئاماژە بەم خاڵانەی لای خوارەوە دەكات:

١- تاوانی نوێژ نەكردن لە زیناكردن گەورەترە؟
٢- كۆمەڵێ لە زانایان ڕایان وایە نوێژنەكەر كافرەو دەبێت هاوسەرەكەی لێی جیابێتەوە؟ كۆمەڵێكی تریشیان دەڵێن كوفری عەمەلیەو لە میللە دەری ناكات.
٣- گەر هاوسەرەكەت دەستی نەكرد بە نوێژكردن و هەروا مایەوە، ئامۆژگاری جیابونەوەی دەكات.؟!

بە بڕوای ئێمە ئەم جۆرە بیركردنەوەو وەڵامە فقهیە مێژووییە وشكە دابڕاوە لە بەها باڵا ئیسلامیەكان، لە ڕوانگەی خودی بنەماو بەها ئیسلامییەكان و تەنانەت بەشێ لە واقیعی مێژوویی موسوڵمانانیشەوە، كێشەی زۆری لەگەڵ خۆیدا هەڵگرتووە، لەوانەش:

١-ئەم وەڵامە، كە پەیوەستە بە دۆخی بەشێكی بەرچاوی كۆمەڵگەوە، كە نوێژناكەن، دەبێتە سەرچاوەی شڵەژانی دەرونی و كۆمەڵایەتی و زیادكردنی كێشەكان، چونكە لەسەر بناغەی نوێژنەكردن هانی جیابوونەوەی هاوسەران لە یەكتری و هەڵوەشانەوەی خێزان دەدات. ئەمەش بە ناهەق سەبارەت بە هەزاران كەس و خێزان، ئیسلام دەكات بە سەرچاوەی كێشەو بەدبەختی؟! بە پێچەوانەی ئەو ڕۆڵە سروشتیەی پێویستە لە كۆمەڵگەدا بیگێڕێت و ببێتە پەناگەیەكی ڕوحی وسەرچاوەیەكی مەزنی چارەسەری كێشەكان و تەڕكردنەوەی ژیان.

٢-  وەڵامەكە جگە لەوەی لە قورئاندا پاڵپشتی نیە، دژی چەندین فەرمودەیشە كە لە خودی پێشەوا بوخاریدا هاتووەو جەخت لەوە دەكەنەوە؛ مرۆڤ بە شایەتمان هێنان و هاوبەشی پەیدانەكردن بۆ خوا، دێتە بازنەی ئیمان و ئەگەری شامیل بوون بە لوتف و لێخۆشبوونی خواییەوە، تەنانەت گێڕەوەی هەندێ لە فەرمودەكان، مۆڵەت لە پێغەمبەر وەردەگرن( دخ) كە دەكرێت فەرمودەكە ڕابگەیەنن؟ ئەویش لەو سۆنگەوە كە ئەو موژدەی تیایاندایە مەترسی ئەوەی لێدەكرێت، بەهۆیانەوە موسوڵمانان پشتێنی لێبكەنەوەو بە ئومێدی خودا كەمتەرخەمی لە هەندێ ئەرك و پەرستشدا بنوێنن، چونكە بەهاو نرخێكی گەورە بە خودی ئیمان دەدەن. دكتۆریش لە ئێمە باشتر ئاگای لەو فەرمودانەیەو هەندێ بنەمای ئوسوڵی و خودی بەها ئیسلامیەكانیش داوای ئەوەی لێدەكەن، قورئان و ئەم جۆرە دەقانەی بكردایەتە وەڵامی پرسیارەكەی نەك هەندێ دەقی ترو تێگەیشتنی مێژوویی هەندێ زانا لەو دەقانە، كە لە كاتی خۆشیدا، كاریان پێنەكراوە، چ جای لە ئێستاو دونیای پڕ لە سەریەشەو تەحەددای ئەمڕۆدا، بە دەردی موسوڵمانان بخوا؟!.

٣- وەڵامەكە پێچەوانەی فەلسەفەی خێزانە لە ئیسلامدا، كە ئامانج لێی بەدیهاتنی سۆزو دۆستی و دڵ ئارامیە، وە هەتا ئەوپەڕی كە دەكرێت، دەبێت پارێزگاری لێ بكرێت و هەوڵبدرێت هەڵنەوەشێتەوە. بەداخەوە جۆری بەڵگە هێنانەوەكانی، لە بەهاكان و حیكمەتی خێزانی ئیسلامی دابراوە؟ حسابێكی وا بۆ ئەو كێشەو گوناهو خراپانە ناكات، لە هەڵوەشانەوەی خێزانەكە دەكەوێتەوە. ئەویش لە ڕوانگەیەكی فقهی بەرتەسكەوە، كە فراوانی ئیسلام لە مرۆڤ و كۆمەڵگە تەنگ دەكەنەوەو دوچاری جۆرەها حەرەجیان دەكەن، لە كاتێكدا لابردنی حەرەج، داواكراوێكی دین و قورئانەو ڕێسایەكی  فیقهیشە.

٤- وەڵامەكە پێچەوانەی هێڵی گشتی بیركردنەوەی تەنانەت ئەهلی سوننەو جەماعەشە لە مێژوودا، كە لەسەر گوناه موسوڵمان تەكفیر ناكەن و ئەوانەی بەو جۆرە مامەڵەیان كردووە بە لادەریان داناون. لە ڕووی پیادەكردنی فقه و مێژووشەوە، بەش بەحاڵی خۆمان نەمانبیستووە، دادگای ئیسلامی نوێژنەكردنی بێ ئینكاریكردنی، بە وەرگەڕان لە دین دانابێ و هاوسەرانی لەسەر بناغەی ئەو لە یەكتر جیاكردبێتەوە؟ لە ئێستاشدا لیژنەی فتوای ئەوروپا كەچەندین گەورە زانای تێدایە، لە سۆنگەی بەرژوەندی دینییەوە تەنانەت ڕێگەی داوە بەو ژنانەی لە خۆرئاوا موسوڵمان دەبن، لە هاوسەرە ناموسوڵمانەكانیان جیانەبنەوەو ئارامی خێزانی خۆیان تێكنەدەن. ئەوەش بۆ یارمەتیدانی ئەو ئافرەتە تازە موسوڵمانبووانە، تا هەست نەكەن، موسوڵمانبوونیان دەبێتە سەرچاوەی لە دەستدانی خێزانەكانیان، كە لەبەر ئەم هۆكارە چەندینیان دووبارە لە ئیسلام هەڵگەڕابوونەوە. 

٥- وەڵامەكە لە واقیعی سەردەم و دۆخی ئەمڕۆی كۆمەڵگەو پێویستیەكانی خزمەتكردن و ڕاستكردنەوەی ئەخلاقی دابڕاوە، كە وەك جاران نیەو ژمارەی نوێژنەكەری موسوڵمان زۆرە، ئەگەر ئەو زانایانەش لە ئێستادا بژیانایە، چاوەڕوانكراوبوو، وەڵامێكی جیاواز بدەنەوە، بە حوكمی ئەوەی، مرۆڤ لە چوارچێوەی كات و شوێندا بیردەكاتەوەو زاناش نابێت ڕەچاوی واقیع و دۆخی خەڵك نەكات، چونكە وەڵامی دینیی و فتوا هەندێ جار بە جیاوازی تاكەكەسەكان دەگۆڕێت، چ جای كات و شوێن. یەكێ لە كێشە بنەڕەتیەكانی گوتاری سەلەفیەتیش  بە شێوەیەكی گشتی، كەم گوێدان بە واقیع و گۆڕاوەكان، لەبەر گرتنەوەی مێژووە لە واقیعێیكی تەواو جیاوازدا!! ئەوەش حەرەج، تەشەدود، توندڕەوی تەكفیر، سەختگیری، دەمارگیری و سەرەنجام لای بەشێكیان، توندوتیژی و تیرۆری لێدەكەوێتەوە.

٦- ئەم گوتارە باخاوەنەكەی مەبەستیشی نەبێت و بە نیەتی خێر دەریبڕێت، هاندانی بۆ خراپەكردنی تێدایەو بەربەستی دەرونی لەبەردەم خراپەكاندا لاواز دەكات، چونكە تا نوێژنەكەرێك سودی لێ وەردەگرێت، دەی تر بە خراپ وەریدەگرێت و ڕەنگە بڵێت؛ مادام هەر بەو جۆرەبم وە نوێژنەكردن گوناهی لە زیناكردن زیاتر بێت و كافر یان نیمچە كافربم، ئیدی بۆ ڕەچاوی هەندێ حەرام بكەم و خۆم لە هەندێ شت بگرمەوە؟! ئەوەی ئەم دەرهاویشتە خراپە چاوەڕوانكراوەش كەم دەكاتەوە، هوشیاری خەڵكەكە خۆیەتی،  كەدەزانێت ئەو وەڵامە نە تاكە وەڵام و نەكۆتا وەڵامیشە بەو پرسیارە، وە دكتۆر عەدوللەتیف وەك هەر وەڵامدەرەوەیەكی تری دینیی، ناتوانێ ئیدیعای نوێنەرایەتیكردنی دین بكات . بەڵكوچەندین مامۆستاو مینبەری تر هەن، وەڵامی جیاوازترو میهرەبانتر بەو جۆرە پرسیارانە دەدەنەوە. وەڵامگەلێك، خەڵك بەهۆی بوونی گوناهو كەم و كورتیەوە لە داهاتوو ی خۆیان و لوتف ولێخۆشبونی خودا نائومێد ناكەن و هانیان دەدەن بۆ بەخۆداچوونەوە.

٧-گوتارو جۆری وەڵامەكە، ناكۆكە لەگەڵ پێویستیەكانی بانگەوازو ئیرشادو ڕاستكردنەوەی خەڵكدا. كە پێویستە سەرجەم وەڵامەكان بە تایبەتیش لەم سەردەمە پڕ لە تەحەدایە بۆ ژیانی دیندارانەدا، ڕەچاوی بكەن و لە خزمەتی ئەودا بن ، وەك فقهێكی وشك و دابڕاو لە ئەخلاق و هاندانی خەڵك بۆ زیاتر پابەندبوون بە ناوەڕۆكی ناسنامەی موسوڵمانێتیانەوە، پێشكەش نەكرێت. خودا داوامان لێدەكات بە حیكمەت و ئامۆژگاری باش بانگی ناموسوڵمانێ بكەین بۆ ئیسلام، ئەی دەبێت لەگەڵ موسوڵمانێك كە ئیماندارەو لەبە رتەمبەڵی  یان هەر هۆكارێكی تری ناعەقیدی، كەمتەرخەمی لە ئەنجامدانی پەرستش یاخود ئەركێكی ئیسلامیی و دینیدا دەكات، شانازی دەكات بە موسوڵمانیی خۆیەوەو خۆی لە چەندین حەرام و گوناه دەگێڕێتەوە، چۆن مامەڵە بكەین؟  مەگەر خودا قورئان بەڕەحمەت و پەیامبەر( دخ) بەبەزەیی بۆ جیهانیان و خودی خۆی بەڕەحمان وەسف ناكات؟ ئەی نابێت ئەمە لە وەڵام و داوەری و شرۆڤەو فتواكانماندا ڕەنگبداتەوە و گوتاری دینیی نەرم بكاتەوە؟ كە ئەم ڕەحمەت و میهرەبانی بونەش، بەشێكی گرنگی لەوەدا بەرجەستە دەبێت: لە عەقڵیەتی تەكفیر دووربكەوینەوە، دین بەهۆی لێكدانەوەی بەرتەسك لەسەر خەڵك قورس نەكەین، ڕەچاوی دۆخ و حاڵ و واقیعی تاكەكان و كۆمەڵگە بكەین، پەنجەرەی ئومێدی خوایی بە ڕووی خەڵك ولەوانەش گوناهكاراندا دانەخەین، ستایشی خێرێك بكەین تیایاندا هەیەو هەوڵی گەورەكردنی بدەین؟

هەر بۆیە داواكارم و هیوادارم مامۆستاو نێوەندە سەلەفیەكان، وە هەر بانگخوازو مامۆستایەكی تر كە بەو هەناسەو ڕوحیەتە بیردەكاتەوەو قسە دەكات و هەڵوێست وەردەگرێت، چیتر درێژە بەم عەقڵیەت و بیركردنەوەو ڕەچاونەكردنی واقیعی خەڵك و سەردەم لە گوتارو وەڵام و فتواكانیاندا نەدەن، واز لەو ئاراستە تەكفیرخوازیە ترسناكە بێنن، كە بیدعەیەكی یەكجار گەورەیەو بە ڕوحی مەزن و میهرەبانی ئیسلام نامۆیە، كارەساتیشی بۆ ئایندەی ئاینداری و كۆمەڵگە بەدواوەیە. چونكە كێشەكە هەر ئەم وەڵامە نیە بەڵكو مەسەلەی تەكفیر خاڵی هاوبەشی نێوان چەندین مامۆستاو ڕەوت و بانگخوازی سەلەفیە، هەر لە ماوەی ڕابردوودا بوو، لە لایەن زیاد لە ڕەمزو بانگخوازێكی سەلەفیەوە، فتوای كافربوونی عەلمانیەكانی كوردستان دەركرا! بێ گوێدانە ئەوەی كە ئەم خۆ بەقازیكردنە، لەسەر حسابی لۆژیك و پێویستیەكانی بانگەواز و خزمەتی ڕوحی و ئەخلاقیی خەڵكی موسوڵمانی كوردستانە، هەروەها دەكرێت لە هەندێ سەرەپێچ و بارودۆخیشدا، بەرەنجامی كارەستباری ئەخلاقی و قانونی و سیاسی و كۆمەڵایەتی  لێبكەوێتەوە.
 
چونكە كلتوری تەكفیرو نامیهرەبانی ئاینیی، دەبێتە سەرچاوەی ڕق و توندوتیژی و رەتكردنەوەی واقیع و بەرامبەرو جۆرەها كێشە؟! بۆیە ئەركی ئەخلاقی و دینی و شەرعیی ئەم بەڕێزانە داوایان لێدەكات، بە ژمارەی لایك و هەندێ دەور قەرەباڵغی ئێستایان تێنەكەون و لە ڕوانگەی ڕەنگدانەوە چاوەڕوانكراوەكانی گوتارەكە بۆسەر دۆخی دینداری و نیشتیمانی ئەم مەملەكەت و گەلە لە داهاتوودا، هەڵسەنگاندنی بۆ بكەن و دەستكاری بكەن. بەحوكمی ئەوەی كتێبیان بۆ ئاخر گرتۆتەوەو بەرەنجامەكان پێوەرن، لانی كەم لە رووی پێوەری سەواب بوونەوە. دڵنیاشبن، ئیسلام روحێكی میهرەبان و عەدالەتخوازانەو ئەخلاقی خۆی هەیەو بە ئاسانی خۆی نادات بەدەست گوتارێكی لەم جۆرەوە، كوردەواریش تازە ئیسلامی پێناگاو خاوەنی شەقڵی دینداری و ڕوحیەتی تایبەت بە خۆیەتی، نە سەلەفیەت و نە هیچ ئیسلامیەكی تریش نەهاتۆتە سەر بۆشی و لە سفرەوە دەست پێ ناكات، ئەم روحەش بە ناخی مێژوو و ویژدانی كورددا ڕۆچووەو لە چوارچێوەی ڕێزلێگرتنی خۆی بۆ كرانەوەو گەشانەوەو چاكسازیی قوڵ دەكاتەوەو حسابی مەحرەممان لەگەڵدا دەكات.

نوێترین


کاریکاتێر

وێنەهەواڵ

© 2016 Dwryan.net. All Rights Reserved.