سەرەتا/ لەبارەی دابڕان/ پەیوەندی/

كوشتنی بەرپرسێكی باڵای قاعیدە لەتاران و چەند پرسێكی نوێ بۆ ئێران

26/11/2020


هێشتا ئێران ئەو راپۆرتانە رەتدەكاتەوە كە بڵاوبونەوە تایبەت بەكوشتنی عەبدوڵا ئەحمەد عەبدوڵا ناسراو بە ئەبو محەمەد میسری كەسی دوەمی قاعیدە كە بەشێوەیەكی نهێنی لەتاران لەلایەن رێكخراوە ئیسرائیلیەكانەوە كوژرا، بەڵام ئەوە بوەتە پرسێكی نوێ بۆ ئەو وڵاتە كەبۆچی بەرپرسانی ئێران میسرییان لەگەڕەكێكی دەوڵەمەندی تاران بۆ ماوەی چەندین ساڵ پاراستوە.

رۆژنامەی نیویۆرك تایمز هەینی (13ی تشرینی دوەم) رایگەیاند كە میسری  لەئەمریكا تۆمەتباركراوە بەتێوەگلان لە تۆمەتەكانی 1998ی پەیوەندیدار بەتەقینەوەكانی باڵیۆزخانەكانی لەتەنزانیا و كینیا، ئەم هاوینە بەنهێنی لەتاران تەقەی لێكراو كوژرا لەلایەن بەكرێگیراوانی ئیسرائیلەوە لەسەر ماتۆڕێك بەفەرمانی واشنتۆن.

بەپشتبەستن بەچەندین سەرچاوەی هەواڵگری، رۆژنامەكە رایگەیاند كە سەركردە باڵاكەی قاعیدە لەگەڵ كچەكەی، مریەم، كوژران كە ژنی پیشوی حەمزەی كوڕی ئوسامە بن لادن بو.

بەرپرسانی هەواڵگریی ئەمریكا بە تایمزیان وت، میسری  لەژێر «سەرپەرشتی» ئێراندا بو لەساڵی 2003وە، بەڵام لانیكەم لە 2015وە ئازادانە دەژیا لەگەڕەكێكی دەوڵەمەندی سەرەوەی تاران.

چیرۆكێكی كوشتنەكەی

لەبەرەبەیانی 8ی ئاب، میسری ئۆتۆمبێلێكی جۆری رینۆی سیدانی لێدەخوڕی لەگەڵ كچەكەی لەنزیك ماڵەكەی خۆی، كاتێك دو چەكدار بەسواری ماتۆڕێكەوە پێنج جار تەقەیان لێكردن.

دو ئاژانسی هەواڵی ئێران، ئاژانسە فەرمییەكانی ئیرناو میهر، لەو كاتەدا روداوێكی هاوشێوەیان راگەیاندو قوربانییەكەیان وەك حەبیب داود ناساند، مامۆستایەكی لوبنانیی وانەی مێژو، تەمەن (58) ساڵ، لەگەڵ مریەمی كچی، تەمەن (27) ساڵ ، بەبێ ئەوەی زانیاریی زیاتر بڵاوبكەنەوە.

كەناڵی هەواڵی لوبنانی ئێم تیڤی و چەند هەژمارێك لەتۆڕە كۆمەڵایەتییەكانی سەر بەسوپای پاسدارانی ئێران رایانگەیاند كە داود ئەندامی حزبوڵا بوە، كە رێكخراوێكی میلیشیای سەر بەئێرانە لە لوبنان.

نیویۆرك تایمز رایگەیاند كە راپۆرتەكان پەسەند دەردەكەون، بەڵام راستییەكە ئەوەیە هیچ حەبیب داودێك بونی نییە.

رۆژنامەكە رایگەیاند كە چەند لوبنانییەك كە پەیوەندییەكی نزیكیان لەگەڵ ئێراندا هەیە هیچ شتێكیان دەربارەی داود یان كوژرانەكەی نەبیستوە. هیچ راپۆرتێك نییە كە مامۆستایەكی لوبنانیی مێژو لەهاوینی رابردودا لەئێران كوژرابێت، لێكۆڵەرێكی پەروەردەییش كە لیستی هەمو مامۆستاكانی مێژوی ئێرانی لەبەردەستدایە وتی هیچ كەسێك بە ناوی حەبیب داود لەتۆماری ئەواندا نییە.

بەرپرسێكی هەواڵگری وتی لەڕاستیدا «حەبیب داود» نازناوێكە بەرپرسانی ئێران داویانەتە پاڵ ئەبو محەمەد میسری.

نەبیل نەعیم، سەركردەی پێشوی جیهادی ئیسلامی لەمیسر، كە سەر بەقاعیدەیەو هاوڕێیەكی لەمێژینەی میسرییە، هەمان شتی بە كەناڵی ئەلعەرەبیەی سعودی وت لەتشرینی یەكەمدا.

وەزارەتی دەرەوەی ئێران ئەو راپۆرتانەی رەتكردەوەو بە «زانیاریی ساختەو دروستكراو» لەقەڵەمیدان.

بونی پەیوەندیی لەگەڵ ئێران

میسری  یەكێك بو لە سەركردە دامەزرێنەرەكانی قاعیدەو پێدەچێت یەكەمین بوبێت بۆ سەركردایەتیكردنی رێكخراوەكە دوای سەركردەكەی ئێستای، ئەیمەن زەواهیری.

دوای هێرشەكانی 11ی سێپتێمبەر لەئەمریكا لە 2001، میسری  و سەیف عادل و حەمزە بن لادن بەشێك بون لەگروپێك لەسەركردە باڵاكان كە لەئەفغانستان هەڵهاتون و لەئێران بەدوای پەناگەیەكدا گەڕاون.

بەگوێرەی تایبەتمەندانی بواری تیرۆر، لەئێران میسری  وەك راوێژكارێكی باوەڕپێكراوی حەمزە بن لادن كاری كردوە، كەئامادەدەكرا بۆ سەركردایەتیكردنی رێكخراوەكە، حەمزە بن لادن ساڵی رابردو كوژرا لەئۆپەراسیۆنێكی دژەتیرۆردا لەناوچەی ئەفغانستان-پاكستان.

لە 2017، حكومەتی ئەمریكا كۆگایەكی بەڵگەنامەی ئاشكراكرد لەشوێنەكەی ئوسامە بن لادن لە ئابۆت ئابادی پاكستان، كە لەوێ لەلایەن هێزی دەریاوانیی ئەمریكاوە لە 2011 كوژرا.

بەڵگەكان تیشكێكی نوێ دەخەنە سەر پەیوەندییە نهێنییەكەی قاعیدە لەگەڵ ئێران، كە ڤیدیۆی ئاهەنگی هاوسەرگیریەكەی حەمزەشیان تێدابو لەئێران.

ئەو بەڵگانە، لەگەڵ كوشتنەكەی ئەمدواییەی میسری و چەندین بەڵگەی دیكە لەم ساڵانەدا، دەریدەخەن كە رژێمی ئێران، بەتایبەتی سوپای پاسداران، پەیوەندییەكی توندی لەگەڵ قاعیدەدا هەیە.

گوماندەكرێت سوپای پاسداران ژمارەیەكی زۆر چەكداری قاعیدە لەخۆبگرێت كە لەلایەن بەرپرسە نێودەوڵەتییەكان رادەكەن.

بەگوێرەی نەبیل نەعیم ، سەركردەی پێشوی جیهادی ئیسلامی لەمیسر، كە دژی توندڕەوی وەستاوەتەوە، لیوا قاسم سولەیمانی، فەرماندەی ئەوكاتەی هێزی قودسی سوپای پاسداران كە لەكانونی دوەم لە بەغدا كوژرا، «ئەندازیاری پەیوەندیی نێوان قاعیدە و ئێرانە».

نەبیل نەعیم وتی پێشئەوەی لە 2008 لەسوریا بكوژرێت، فەرماندەی سەربازیی حزبوڵا عیماد موغنییە «رۆڵێكی گرنگی گێڕا لەمەشقپێكردنی چەكدارانی [قاعیدە]، بەتایبەتی شێوازی بۆمبڕێژكردن و ئەنجامدانی تەقینەوەكان».

پەیوەندیی قاعیدە لەگەڵ هەردو سوپای پاسداران و هەواڵگریی ئێران پەیوەندییەكی بەهێزەو ئاماژەیكرد بۆ ئەوەش كە «هێماكانی ئەو پەیوەندییە رون بون كاتێك ئێران میوانداریی كرد لەخێزانی سەركردەی قاعیدە ئوسامە بن لادن».

نەعیم وتی هەردولا بۆ ماوەی چەندین ساڵ هاندەری شەڕی مەزهەبی بون، لەگەڵ ئەوەی «سوپای پاسداران خۆی وەك پارێزەری مافەكانی شیعەو بەرگریكردن لێیان دەرخستوە، قاعیدەش هەمان تاكتیك لەگەڵ سوننیەكان بەكاردەهێنێت».

ئێران بەردەوام نكۆڵیی كردوە لەوەی پێشوازیی كردبێت لەبەرپرسانی قاعیدە، بەڵام بەهۆی ئاشكرابونەكانی ئەمدواییەوە، سەختە بڕوا بەو سیاسەتە بكرێت.

شرۆڤەكارێكی دژەتیرۆر لەناوەندی سوفان، كۆلین پی كلێرك، بەئاژانسی فرانس پرێسی وت «ئێران جیاوازی مەزهەبی بەكاردەهێنێت وەك كوتەكێك كاتێك بەسودی خۆی بشكێتەوە، بەڵام دەشخوازێت چاوپۆشی بكات لەجیاوازیی نێوان سوننەو شیعە كاتێك لەبەرژوەندی ئێراندا بێت.»

مردنی زەواھیری و كێشەی جێگرتنەوەی كەسی یەكەمی گروپەكە

رۆژنامەی ‹عەرەب نیوز›ی پاكستانی لە راپۆرتێكدا ئاشكرایكردوە، سەرچاوەكانی نێو پاكستان و ئەفغانستان گیانلەدەستدانی زەواهیرییان بۆ دوپاتكردوەتەوە كە زەواهیری مردوە، بەڵام هەندێكی دیكەیان دەڵێن كوژراوە.

زەواهیری تەمەن (69) ساڵ، لە نامەیەكی تۆماركراوی ڤیدیۆییدا ئەمساڵ لەساڵیادی هێرشەكانی 11ی سێپتێمبەری ئەمریكادا، دەركەوت.

نەتەوەیەكگرتوەكان، لەڕاپۆرتێكی خۆیدا لەحوزەیرانی رابردو، لەبارەی چالاكیی گروپە تیرۆریستییەكان ئاشكرایكردبو، قاعیدە بەنهێنی لە (12) ناوچەی ئەفغانستان جموجوڵی هەبوەو زەواهیری سەركردەشی، لەئەفغانستان دەژی.

نەتەوەیەكگرتوەكان پێیوایە كۆی ژمارەی چەكدارەكانی قاعیدە لەئەفغانستان، لەنێوان (400) تاوەكو (600) چەكداردایە.

كەسی دوەمی رێكخراوەكە (ئەبو محەممەد میسری) كەتۆمەتباربو بەپلاندانان و جێبەجێكردنی تەقینەوەی باڵیۆزخانەكانی ئەمریكا لەنایرۆبی و دارولسەلام لەئەفریقیا، لەمانگی ئابی ئەمساڵدا، لەتارانی پایتەختی ئێران كوژرا.

 بۆیە كوژرانی زەواهیری، كێشە بۆ جێگرتنەوەی كەسی یەكەمی قاعیدە دروستدەكات، چونكە لەماوەی رابردودا، ئەو رێكخراوە دو لەگەورەترین پاڵێوراوەكانی بۆ جێگرتنەوەی زەواهیری لەسەرۆكایەتی رێكخراوەكەدا لەدەستداوە.

زەواهیری دوەم كەسایەتی دیاری رێكخراوی قاعیدە بو دوای بن لادن، ئەو ساڵی 2011 لەپاش كوژرانی ئوسامە بن لادن سەرۆكایەتی رێكخراوەكەی لەئەستۆ گرت.
سەرچاوە/ هاوڵاتی

نوێترین


کاریکاتێر

وێنەهەواڵ

© 2016 Dwryan.net. All Rights Reserved.
Developed by Avesta Group and powered by Microsoft Azure